Suplementy diety oparte na doniesieniach naukowych
Suplementy diety oparte na doniesieniach naukowych

Cukrzyca, nowotwór, miażdżyca. Granat – korzystna modulacja ekspresji genów

Granat - korzystna modulacja ekspresji genów

Pewną udowodnioną korzyścią, wynikającą ze spożywania mniejszej ilości kalorii są sprzyjające zmiany w ekspresji genów. Następują one gdy “geny młodości”, które wspierają witalność komórkową są “włączone”, a ”geny starości”, kradnące funkcjonalność komórkową są “wyłączone”. Obecną popularność resweratrol, podobnie jak restrykcja (ograniczenie) kalorii, zawdzięcza korzystnej modulacji ekspresji genów, chroniąc w ten sposób przed związanymi z wiekiem chorobami. Kilka lat temu, naukowcy wykazali, że spożywanie granatu przynosi znaczne korzyści zdrowotne. Nowe badania wykazują, że jedną z jego metod ochrony przed nowotworem,  miażdżycą, cukrzycą typu 2 i innymi zaburzeniami jest indukcja korzystnych zmian w ekspresji genów.

Ten artykuł to omówienie wielu mechanizmów, umożliwiających granatowi zwalczenie chorób zwyrodnieniowych, wliczając w to nowo odkryte zdolności do modulowania ekspresji genów.

Granat – wielostronne podejście do zapobiegania miażdżycy

Granat - Wielostronne podejście do zapobiegania miażdżycy

Miażdżyca (stwardnienie tętnic) jest główną przyczyną zgonów starszych ludzi. Ekstrakt z granatu  zapobiega lub odwraca uszkodzenia jakie powoduje ta choroba, wydłużając tym samym długość naszego życia.[1]

Sok z granatu zawiera silnie działające, przeciwutleniające polifenole o nazwie elagitaniny i kwas elagowy.[2] Wczesne badania przeprowadzane na zwierzętach i ludziach wykazały, że spożywanie soku z granatu zmniejsza stres oksydacyjny, agregację i utlenianie lipoprotein o niskiej gęstości (LDL) oraz osadzanie się płytek krwi, związane z miażdżycą.[3] Hamuje również enzym konwertazy angiotensyny (ACE), wywołujący wysokie ciśnienie krwi, pomagając w ten sposób obniżyć skurczowe ciśnienie u ludzi.[4]

Innym chroniącym mechanizmem ekstraktu z granatu jest hamowanie procesów zapalnych czynnika transkrypcji NF-kappaB w naczyniowych komórkach śródbłonka (wyściółce naczyń).[5] Izraelscy naukowcy odkryli, że wino z granatu silnie zatrzymuje NF-kappaB, który jest aktywowany przez zakłócenia w przepływie krwi — krok w rozwoju zapalnych płytek miażdżycowych.[6] Co więcej wykazano, że leki statynowe, obniżające cholesterol również regulują zapalne NF-kappaB. Niestety stosowanie tych farmaceutyków niesie ze sobą skutki uboczne, na tyle poważne, że dla wielu osób są nie do zaakceptowania.[7]

Następnie, naukowcy wykazali, że trzyletnia suplementacja soku z granatu może zmniejszyć grubość ściany tętnicy szyjnej (główny czynnik ryzyka udaru).[8] Co ciekawe, odkryli, że tej redukcji towarzyszyło niższe ciśnienie krwi i zmniejszone utlenianie LDL, demonstrując wielostronne podejście granatu do zapobiegania udarom.

Sok z granatu kontroluje geny związane z miażdżycą.[9] Na przykład, zakłócony przepływ krwi (naprężenie styczne) w tętnicach zwiększa ekspresję wrażliwych na utlenianie genów, powodując uszkodzenia śródbłonka. W badaniu przeprowadzonym na myszach z podniesionym poziomem cholesterolu, koncentrat z soku granatu zmniejszył aktywację tych niebezpiecznych genów, występujących również w ludzkich kulturach komórek tętnic wieńcowych, narażonych na naprężenie styczne oraz zablokował rozwój miażdżycy.[10]

Znacznie zwiększa on również stabilność i aktywność istotnego zespołu paraoksynazy-1 (PON-1) u ludzi.[11] PON-1 jest składnikiem lipoprotein o dużej gęstości (HDL), które zapobiegają utlenianiu lipidów.[12]

Jego nadzwyczajne zdolności do wspomagania naczyniowego zdrowia są nawet jeszcze większe. Istotna, chroniąca cytokiny prostacyklina, zapobiega gromadzeniu się płytek krwi i formowaniu skrzepów. Po suplementacji soku, produkcja cytokin, ludzkich komórek śródbłonka tętnicy wzrosła o 61%, co mogłoby przynieść korzyści w postaci znacznej redukcji ryzyka skrzepów w tętnicy (główna przyczyna zawału serca i udaru).[13] U badanych myszy z cukrzycą, ekstrakt z kwiatów granatu poprawił metabolizm dodatkowych lipidów przez mięsień sercowy.[14] Badania na ludziach potwierdzają te właściwości — konsumpcja wyciągu soku z granatu znacznie obniża poziom całkowitego cholesterolu i LDL, będących markerami ryzyka sercowo-naczyniowego.[15]

Nowotwór

Dzięki odpowiedniej modyfikacji diety, możliwe byłoby zapobieganie wystąpieniu blisko jednej trzeciej wszystkich zgonów w wyniku nowotworu w Stanach Zjednoczonych.[16] Wieloaspektowe działanie przeciwutleniające, przeciwzapalne właściwości, oraz udowodniony profil bezpieczeństwa, czyni z granatu naturalną broń do walki z nowotworem.[17] Niepodważalne dowody szczegółowo objaśniają sposób w jaki sok i ekstrakt z granatu zapobiegają powstaniu różnych, powszechnych nowotworów.

Nowotwór prostaty

Granat - a nowotwór prostaty

Nowotwór prostaty jest guzem, który dotyka obecnie około 25 % osób spośród wszystkich mężczyzn w USA, u których zdiagnozowano nowotwór. Chociaż istniej duże prawdopodobieństwo jego wyleczenia (przy wczesnym wykryciu), American Cancer Society szacuje, że jest on odpowiedzialny za ponad 29 000 przypadków zgonów w 2008 roku.[18] Wyciąg z granatu zatrzymuje nowotwór prostaty w każdej fazie jego rozwoju.[19] Hamuje proliferację, wzrost, inwazję i formowane się nowych naczyń krwionośnych ludzkich komórek nowotworowych (również u zwierząt, którym eksperymentalnie wszczepiono guz).[20] Sok z granatu pomaga również pobudzać zaprogramowane “samobójstwo komórkowe” zwane apoptozą, często zatrzymując w ten sposób rozrost komórek nowotworowych do pełni rozwiniętych guzów.[21] Izraelscy naukowcy odkryli spektakularne, synergiczne działanie wyciągu z różnych części całego owocu, które – jak wykazano w testach laboratoryjnych – blokują „najazd” komórek nowotworu prostaty.[22] Natomiast sok z granatu hamuje działalność enzymów o nazwie cytochrom P450, będącymi aktywnymi czynnikami nowotworotwórczymi w wątrobie.[23]

W 2006 roku pewni urolodzy z University of California opublikowali przełomowe badania przeprowadzone na ludziach.[24] Próba ta była prowadzona na dużej populacji, pokazując rzeczywisty potencjał granatu. Naukowcy zbadali mężczyzn, którzy pomimo przebytej operacji bądź leczeniu promieniowaniem, mieli rosnące poziomy w surowicy krwi swoistego antygenu sterczowego (PSA), markera wzrostu lub ponownego wystąpienia guza. Po wypiciu przez mężczyzn ok. 227 g/dzień soku granatu, naukowcy mierzyli czas podwojenia stężenia PSA. Im dłuższy czas podwojenia, tym powolniejszy rozwój choroby i lepsza jakość życia.

Średni czas podwojenia PSA po suplementacji granatu wzrósł – z 15 miesięcy przed badaniem, do aż 54 po leczeniu. Innymi słowy, przed próbą, czas podwojenia PSA u tych mężczyzn następował po mniej niż 1,5 roku, w porównaniu do 4,5 roku po suplementacji! Testy laboratoryjne, przeprowadzone na surowicy krwi mężczyzn wykazały, że zwiększanie za pomocą granatu, wskaźnika śmiertelności komórek nowotworowych prostaty poprzez apoptozę, spektakularne zmniejsza ich prolferację.

Dalsze badania wykazały, że poprzez modulowanie ekspresji genów, polifenole granatu regulują produkcję androgenów (męskich hormonów) i ich receptorów, których obecność jest niezbędna dla rozwoju i wzrostu wielu nowotworów prostaty.[25] Naukowcy odkryli, że granat skutecznie hamuje zarówno androgeno-zależny (często wczesny) jak i androgeno-niezależny (często bardziej zaawansowany) nowotwor prostaty.[26]

Co musisz wiedzieć: granat

  • Od dawna wiadomo, że sok z granatu niesie korzyści zdrowotne dla układu sercowo-naczyniowego.
  • Ekscytujące nowe odkrycia ujawniają zdolności granatu do zapobiegania i leczenia nowotworu oraz cukrzycy.
  • Wieloaspektowe korzyści granatu mogą wynikać z jego zdolności do pozytywnej modulacji ekspresji genów.
  • Zdrowie jamy ustnej również ulega znacznej poprawie dzięki preparatowi z granatu, który wpływa także na szeroko pojęte dobre samopoczucie
  • Nie wszystkie produkty z granatu są takie same — uwaga na etykietki “100% soku”, które przeważnie zawierają sok jabłkowy i tylko odrobinę granatu.

Nowotwór piersi

Granat a nowotwór piersi

Biorąc pod uwagę wpływ granatu na hormono-zależny nowotwór prostaty, nie byłoby zaskoczeniem to, że mógłby on również leczyć i zapobiegać powstaniu nowotworów piersi, które często są zależą od żeńskiego hormonu – estrogenu.[27] Koreańscy naukowcy odkryli, że wyciąg z oleju nasion i całego owocu granatu ma potężne właściwości blokujące syntezę estrogenu.[28] W wyniku tego, w pewnym badaniu wykazano spektakularne zahamowanie wzrostu estrogeno-zależnych komórek nowotworu piersi (ale nie zdrowej tkanki piersi). W tej samej próbie, u gryzoni wystawionych na znane czynniki rakotworotwórcze piersi, zaobserwowano zatrzymanie tworzenia się guza. Używając różnych metod, inna grupa badawcza wykazała, że dzięki polifenolom z soku granatu nastąpiła 42% redukcja formowania nowotworu i zdumiewająca 87% redukcja dzięki olejowi z jego nasion.[29] Współpracujący ze sobą japońscy i izraelscy naukowcy odkryli natomiast siłę, z jaką ekstrakt granatu zmniejsza produkcję czynnika wzrostu śródbłonka naczyniowego (VEGF), związku, którego guz używa we wspomaganiu nowego wzrostu naczyń krwionośnych.[30]

Nowotwór okrężnicy

Granat a nowotwór okrężnicy

Nowotwór okrężnicy jest jedną z głównych przyczyn (związanej z nowotworami) śmierci w zachodnim świecie.[31] Podobnie jak w przypadku nowotworu prostaty –  przy wczesnym wykryciu jest wyleczalny, jednak wpływ chemoterapii jest toksyczny i traci swoją skuteczność wraz z postępowaniem choroby. Dużo lepszym rozwiązaniem jest zapobiegać jego powstaniu w najwcześniejszych stadiach, dzięki spożywaniu naturalnego soku i ekstraktu z granatu! Jak wykazano u szczurów laboratoryjnych, olej z nasion granatu (bogaty w zdrowy kwas linolenowy) hamuje eksperymentalnie wywoływany nowotwór okrężnicy.[32]

Stany zapalne znacznie przyczyniają się do powstania nowotworów okrężnicy, które rozwijają się w bogatym w toksyny środowisku jelita grubego. Sok z granatu i kilka jego skoncentrowanych wyciągów (elagitaniny i punikalaginy) bezpośrednio znoszą zapalną, komórkową sygnalizację w komórkach nowotworu okrężnicy, poprzez kilka mechanizmów, wliczając w to modulację ekspresji genów.[33] Kwas elagowy, wytworzony w okrężnicy z elagitanin z soku granatu, wywołuje apoptozę komórek nowotworowych, nie wpływając jednocześnie na normalne, zdrowe komórki. [34]

Sok z granatu hamuje również kilka enzymów cytochromu P450, mogących aktywować czynnik karcynogenny, znacznie obniżając w ten sposób ryzyko rozwoju guza.[35] Kwas elagowy z soku granatu również zwiększa ekspresję potężnych enzymów detoksykacyjnych, odsuwając jeszcze dalej czynniki nowotowrotwórcze.[36]

Ekscytujący potencjał granatu, od pewnego czasu jest poddawany badaniom, mającym potwierdzić jego skuteczność w walce z nowotworami płuc i skóry.[37] Dr Imtiaz Siddiqui uważa, że „chemoprewencja nowotworu od dawna usiłuje znaleźć skuteczne czynniki zapobiegające powstaniu nowotworu z zadowalającą lub żadną toksycznością i użyć ich na populacji zdrowych ludzi lub osobach będących w grupie wysokiego ryzyka rozwoju nowotworu”.[38] Wyciąg z granatu nadaje się do tego doskonale”.

Cukrzyca

Granat a cukrzyca

Medycyna konwencjonalna stała się rzeczywiście bezsilna, w obliczu walki z globalną epidemią otyłości, zespołem metabolicznym i cukrzycą typu 2.[39] Sok i wyciąg z granatu oferuje potężną i wielopoziomową ochronę zarówno przed stanem cukrzycowym jak i przedcukrzycowym.[40]

Na przykład, ekstrakt z granatu obniża poziom cukru we krwi szczurów dotkniętych cukrzycą aż o 50% w ciągu zaledwie 12 godzin od pierwszej dawki.[41] Po części te efekty są wynikiem blokowana ważnego metabolizującego glukozę enzymu trawiennego o nazwie alfa glukozydaza.[42]

Osoby chorujące na cukrzycę cierpią również na zaburzenia lipidowe i choroby sercowo-naczyniowe. Badania przeprowadzone na ludziach wykazały, że skoncentrowany sok z granatu ulepszył profil lipidowy diabetyków, którzy mieli podniesiony poziom lipidów we krwi.[43] Wyciąg z kwiatów granatu aktywuje – obniżające lipidy – białka receptorowe PPAR-alfa,[44] jak i również poprawia sercowy metabolizm u szczurów dotkniętych cukrzycą.[45] Można to osiągnąć również za pomocą leków z kategorii fibratów – jednak te drogie, jednotorowo działające środki – w przeciwieństwie do granatu – niosą ze sobą skutki uboczne. Z czasem, serca diabetyków rozwijają fibrozę – zmniejszenie elastyczności i kurczliwości mięśnia sercowego. Ekstrakt z kwiatów granatu moduluje ekspresję genów u szczurów, zmniejszając ilość szkodliwych, związanych z fibrozą białek.[46] Wyciąg aktywuje również geny wątrobowe, które pomagają diabetykom radzić sobie z nieprawidłowym gromadzeniem się tłuszczów w wątrobie.[47]

Diabetycy, bardziej niż inni, cierpią również na śmiertelny wpływ uszkodzeń oksydacyjnych, które przyczyniają się do powstania miażdżycy i jej katastrofalnych konsekwencji.[48] Po stosowaniu suplementacji soku z granatu (tylko 50 ml lub mniej niż 56 gram/dzień przez 3 miesiące) przez cukrzyków w Izraelu, zaobserwowano u nich spadek w surowicy krwi markerów uszkodzenia oksydacyjnego tkanki aż o 56%. U cukrzyków nie poddanych leczeniu, poziom markerów wzrósł o 350%![49] Również inne badania wykazały, że po suplementacji następuje znaczna poprawa sposobu, w jaki organizm cukrzyka radzi sobie z niebezpieczną oksydacją LDL.[50]

Diabetycy i osoby z zespołem metabolicznym często cierpią na zły stan zdrowia naczyń krwionośnych. Sok i wyciąg z granatu zmniejsza markery stanów zapalnych naczyń, przyczyniając się do poprawy funkcji tętnic.[51] Spożywanie oleju z nasion granatu przez szczury karmione pokarmami zawierającymi dużo tłuszczów, zmniejszyło przyrost wagi.[52] Zredukowało również poziomy we krwi niebezpiecznych, zapalnych, opartych na tłuszczu cytokin – leptyn, zwiększając jednocześnie korzystne adiponektyny. Suplementacja u zwierząt z “zespołem metabolicznym” poprawiła także wrażliwość na insulinę, obniżając ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.[53]

Zdrowie jamy ustnej

Granat a zdrowie jamy ustnej

Parodontoza (zapalenie dziąseł i przyzębia) jest nieprzyjemną, szpecącą i potencjalnie śmiertelną chorobą. Przy zapaleniu dziąseł, uwalniane do centralnego krwiobiegu są zapalne cytokiny i niebezpieczne bakterie, co radykalnie zwiększa ryzyko choroby sercowo-naczyniowej i innych komplikacji.[54] Doustny preparat z granatu okazał się być skuteczniejszy w hamowaniu formowania się płytki nazębnej niż przeciwbakteryjny lek – miconazole. Co więcej, efektywnie zapobiegał wzrostowi różnych bakterii.[55] Nowatorscy tajscy naukowcy, którzy wszczepili biodegradujące, nasycone granatem kawałeczki do “kieszonek” w dziąsłach u ludzi z zapaleniem przyzębia, zaobserwowali spektakularną poprawę w klinicznych oznakach choroby przyzębia.[56] Leczone osoby miały również niższy poziom zapalnych cytokin, co przekładało się na mniejsze ryzyko choroby ogólnoustrojowej.

Płukanie ust preparatem z granatu, obniżyło o 84% niebezpieczną ilość bakterii w płytce nazębnej – w porównaniu z 79% redukcją przy standardowym, medycznym leczeniu – płukaniu chloroheksydyną.[57] Co więcej, obniżyło poziom protein wywołujących płytkę nazębną w ślinie, zmniejszyło wskaźnik uszkodzeń komórek i zredukowało poziom degradujących cukier enzymów.[58] Płukanie zwiększa jednocześnie zdolności oczyszczania i stan przeciwutleniających enzymów w ślinie.

Podsumowanie

Granat okazuje się być klejnotem korony w naszych bitwach przeciwko procesowi starzenia się. Jego właściwości przeciwutleniające i przeciwzapalne blokują rozwój miażdżycy i jej sercowo-naczyniowych konsekwencji. Granat zapobiega powstaniu wielu nowotworów. Jego zdolności do modyfikacji ekspresji genów aktywują naturalne mechanizmy, które chronią przed cukrzycą i jej niszczącym wpływem, równie efektywne co leki na receptę, ale w sposób dużo bezpieczniejszy. Granat poprawia zdrowie jamy ustnej, wspomagając długowieczność, ogólny dobry stan zdrowia i samopoczucie. Jeżeli nie używasz wyciągu z granatu jako części swojego wspierającego zdrowie programu, tracisz pewne, hojne prezenty od natury!

Materiał wykorzystany za zgodą Life Extension. Wszelkie prawa zastrzeżone.

  • [1] Nutr Rev. 2009 Jan;67(1):49-56.

    Mol Nutr Food Res. 2009 Mar;53(3):322-31.

    [2] Tidsskr Nor Laegeforen. 2004 Jun 17;124(12):1643-5.

    Fitoterapia. 2005 Mar;76(2):181-6.

    [3] J Nutr. 2001 Aug;131(8):2082-9.

    Am J Clin Nutr. 2000 May;71(5):1062-76.

    Drugs Exp Clin Res. 2002;28(2-3):49-62.

    J Agric Food Chem. 2006 Mar 8;54(5):1928-35.

    [4] Atherosclerosis. 2001 Sep;158(1):195-8.

    [5] Ann NY Acad Sci. 2004 Dec;1030:434-41.

    [6] FASEB J. 2002 Dec;16(14):1931-3.

    [7] Cardiology. 2008;110(3):182-90.

    Pharmacogenet Genomics. 2008 Sep;18(9):803-13.

    [8] Clin Nutr. 2004 Jun;23(3):423-33.

    [9] Nitric Oxide. 2006 Nov;15(3):259-63.

    [10] Proc Natl Acad Sci USA. 2005 Mar 29;102(13):4896-901.

    Cardiovasc Res. 2007 Jan 15;73(2):414-23.

    [11] J Agric Food Chem. 2008 Sep 24;56(18):8704-13.

    [12] Biofactors. 2009 Jan;35(1):98-104.

    [13] J Med Food. 2003;6(4):301-8.

    J Med Food. 2009 Apr;12(2):334-9.

    [14] Br J Pharmacol. 2005 Jul;145(6):767-74.

    [15] Int J Vitam Nutr Res. 2006 May;76(3):147-51.

    [16] Antioxid Redox Signal. 2008 Mar;10(3):475-510.

    [17] Cancer Lett. 2008 Oct 8;269(2):262-8.

    [18] Cell Cycle. 2006 Feb;5(4):371-3.

    Urology. 2009 May;73(5 Suppl):S4-10.

    http://www.cancer.org/docroot/PRO/content/PRO_1_1_Cancer_Statistics_2008_Presentation.asp.

    [19] Cancer Lett. 2008 Oct 8;269(2):262-8.

    [20] J Med Food. 2004;7(3):274-83.

    Invest New Drugs. 2005 Mar;23(2):121-2.

    J Ethnopharmacol. 2007 Jan 19;109(2):177-206.

    Int J Oncol. 2008 Feb;32(2):475-80.

    [21] Proc Natl Acad Sci USA. 2005 Oct 11;102(41):14813-8.

    J Nutr Biochem. 2005 Jun;16(6):360-7.

    [22] Invest New Drugs. 2005 Jan;23(1):11-20.

    [23] J Med Food. 2007 Dec;10(4):643-9.

    [24] Clin Cancer Res. 2006 Jul 1;12(13):4018-26.

    [25] J Nutr Biochem. 2008 Dec;19(12):848-55.

    [26] Mol Cancer Ther. 2008 Sep;7(9):2662-71.

    [27] J Med Food. 2005;8(4):469-75.

    [28] Breast Cancer Res Treat. 2002 Feb;71(3):203-17.

    [29] Eur J Cancer Prev. 2004 Aug;13(4):345-8.

    [30] Angiogenesis. 2003;6(2):121-8.

    [31] Pak J Pharm Sci. 2009 Jul;22(3):346-8.

    [32] Cancer Sci. 2004 Jun;95(6):481-6.

    [33] J Agric Food Chem. 2006 Feb 8;54(3):980-5.

    [34] J Nutr Biochem. 2006 Sep;17(9):611-25.

    [35] J Med Food. 2008 Dec;11(4):623-8.

    [36] J Agric Food Chem. 2009 Jun 24;57(12):5623-32.

    [37] Cancer Res. 2007 Apr 1;67(7):3475-82.

    Carcinogenesis. 2007 Jan;28(1):163-73.

    Photochem Photobiol. 2005 Jan;81(1):38-45.

    Exp Dermatol. 2006 Sep;15(9):678-84.

    Int J Cancer. 2005 Jan 20;113(3):423-33.

    Exp Dermatol. 2009 Jun;18(6):553-61.

    J Med Food. 2003;6(3):157-61.

    J Agric Food Chem. 2008 Sep 24;56(18):8434-41

    [38] . Chem Biol Interact. 2008 Jan 30;171(2):122-32.

    [39] J Altern Complement Med. 2004 Apr;10(2):369-78.

    [40] J Med Food. 2007 Jun;10(2):213-7.

    [41] Phytother Res. 2001 Nov;15(7):628-9.

    Biofactors. 2007;31(1):17-24.

    [42] J Ethnopharmacol. 2005 Jun 3;99(2):239-44.

    [43] J Med Food. 2004;7(3):305-8.

    [44] Diabetes Obes Metab. Jan 2008;10(1):10-17.

    [45] Toxicol Appl Pharmacol. 2005 Sep 1;207(2):160-9.

    [46] J Cardiovasc Pharmacol. 2005 Dec;46(6):856-62.

    [47] J Ethnopharmacol. 2009 Jun 22;123(2):280-7.

    [48] Biomarkers. 2008 Feb;13(1):119-31.

    [49] Atherosclerosis. 2006 Aug;187(2):363-71.

    [50] Food Chem Toxicol. 2009 Jan;47(1):50-4.

    [51] Nitric Oxide. 2007 Aug;17(1):50-4.

    [52] Br J Nutr. 2009 Jul;102(1):54-9.

    [53] Br J Nutr. 2009 Jul;102(1):54-9.

    [54] Clin Microbiol Infect. 2007 Oct;13 Suppl 43-10.

    [55] Braz Dent J. 2006;17(3):223-7.

    [56] J Int Acad Periodontol. 2003 Oct;5(4):106-15.

    J Int Acad Periodontol. 2005 Jul;7(3):70-9.

    [57] J Herb Pharmacother. 2006;6(2):79-92.

    [58] Phytother Res. 2009 Aug;23(8):1123-7.

Powiązane produkty: